Терілер қоймаларда жатыр

Қызылорда облысында «Ақ—барыс» ЖШС мал бордақылау алаңының қоймасында мыңдаған терілер сақтаулы. Фермерлерде оларды сатуға мүмкіндік жоқ, деп хабарлайды «КазахЗерно.kz» тілшісі.

– Сақтау үшін жағдайлар болғанша біз оны лақтырмаймыз — дейді ЖШС директоры Ерболат Рсалы. — Мүмкін жағдай өзгеруі мүмкін, біз оларды сата аламыз. Оларды қоймада сақтауға болады, бірақ мұнда да бөлме толып жатыр.

Е.Рсалы айтқандай, уақыт өткен сайын нашарлап кетпес үшін бір теріні тұздау үшін 10—нан 20 кг—ға дейін тұз қолдану керек.Бұған дейін терілерді Түркістаннан келген саудагерлер сатып алған, ал қазір олай емес. Ешкім теріні қаламайды. Кезінде саудагерлер терілерді өздеріне қолайлы және фермерлерге қолайлы бағамен сатып алған.

— Енді, болады, олар бір теріні 200 теңгеге сатуды сұрайды, — деп жалғастырады фермер. — Мен оны тұзды сатып алуды ақтау үшін беремін. Енді бұған ақша табу мүмкін емес. Біз ет өндіреміз және бұл өндірістің қалдықтарын қоятын жеріміз жоқ. Бұл іскерлік пе? Бірнеше жылдан бері бұл мәселе елде көтеріліп келеді, бірақ шешілмеген. Бүкіл әлемде тері, мүйіз және жануарлардың ішектерін өңдеу көптеген салаларда қолданылатыны белгілі болғанымен. Фермерлерді қызықтыру керек, қалыпты ақшаға олар теріні тапсырады, бірақ алдымен қайта өңдейтін кәсіпорындар құрылады. Олар республикада жоқ.

— Біздің елде теріні өртейтін осындай құнды тауар, өркениетті әлемде бұл қолайлы ма? — дейді Шиелі ауылының азаматы (фамилиясын айтпады). — Мен бір жарым жыл бұрын 3 мыңға жуық теріні лақтырдым, қазірде теріні сатуға болмайтындығына байланысты шығынға ұшырадым. Жылы кеңселерде отыратын және жүз мың теңге жалақы алатын шенеуніктер, осындай тыйымдар жасағанда не ойлайсыз?

— Мен оны қоқыс ретінде тастап, 3 мың сиыр терісін өртеп, сатып алуды тоқтатуға тура келді. Мен банкрот болдым. Басқа жұмыс тауып, бір үзім нансыз қалмағаным қандай жақсы болды. Осы уақытқа дейін маған жақын ауылдардан адамдар келіп, терілерді қабылдаймын ба, қабылдамаймын ба? Сіз ауыл тұрғындарын бір үзім наннан айырасыз.

Бұрын саудагерлер жақсы өңделген, қатты теріге 8 мың теңге бере алатын. Күніне кем дегенде бір теріні сататын болсаңыз, бұл тек ауыл үшін ғана емес, қала үшін де үлкен ақша.

Өңірде жылдан—жылға көбірек терілер өндірілуде, оны қоятын жер жоқ. Мәселен, 2018 жылы 67 мың тері болған. 2019 жылдан бастап олар дилерлерге берілмеген, енді олардың қаншасы шығарылғанын айтудың мағынасы жоқ. Бұл көрсеткіш біздің ауыл тұрғындарының қанша ақша аз алғанын еске түсіруі керек пе? Ал біздің облыста жалпы халықтың 50% —дан астамы бар.

Мира Жакибаева

Rate article
КазахЗерно
Пікір үстеу