Суарудың жоқтығы шенеуніктердің кемшілігі

Түркістан облысының Келес ауданы – еліміздің оңтүстік шекараларының бірі. Басқа оңтүстіктегілер сияқты мұндағылар да іскер, жұмыстан қорықпайды, бірақ көбіне өз істері үшін лайықты табыс алуға өздеріне байланысты емес жағдайлар кедергі келтіреді, деп хабарлайды «КазахЗерно.kz».

Осылайша, Келес ауданының шаруалары соңғы жылдары жазғы кезеңде суару суының тапшылығын үнемі бастан кешіруде. Осы себепті ауданның көптеген шаруашылықтары өткен жылы айтарлықтай шығынға ұшырап, егіс алқаптарынан лайықты өнім ала алмай қалды. Өңірдегі жағдайды әйтеуір жеңілдету үшін жыл сайын қолданыстағы арналарды, су бұру жүйелерін механикалық тазалау жұмыстары жүргізіліп, суару кестелері жасалады. Бірақ, жергілікті тұрғындардың айтуынша, бұл жергілікті әкімнің жағдайды жақсарту үшін жасай алатын нәрседен алыс. Мәселен, ауданда бүгінде жалпы ұзындығы 80,5 шақырымды құрайтын бес магистральдық канал бар, одан 17615 гектар ауыл шаруашылығы алқаптары сумен қамтамасыз етіледі. Судың басым бөлігі көрші Өзбекстаннан келеді. Тіпті, республикалық диқандар мен ауылшаруашылық кәсіподақтарының жергілікті өкілдері берілетін су көлемін секундына 10 текше метрге жеткізуді сұрап Өзбекстанның Су шаруашылығы министрлігіне де жүгінген. Онда олардан бас тартқан жоқ, бірақ олар шарт қойды: каналдардың арналарын, ең болмағанда, олардың басында бетондау. Расында да, каналдардың сазды жағалары егістікке жіберілмей тұрып–ақ судың шығыны көп. Мәселен, есептеулер бойынша 1000 литрден орташа шығын 200 литрді құрайды. Десе де, облыста каналдарға бетон төсем мәселесі ашық күйінде қалып отыр.

Суару суының болмауына байланысты суару кестелері жасалады, бірақ бұл шаруашылықтар арасындағы кикілжіңдерден құтқармайды. Сондықтан, көбірек егістік өсірушілер ылғалды көп қажет етпейтін дақылдарды: бидай, арпа, бұршақ өсіруді қалайды. Бұл Келес өңірінің топырағы құнарлы болғандықтан, банкроттықтан қорықпай, оған түрлі көкөніс дақылдарын өсіруге болады.

Жергілікті билік егіншіліктің мүмкіндігі суармалы судың жоқтығына жергілікті билікті кінәлайды. Бұл бірінші кезекте аудан басшылығы мен ауыл тұрғындары арасындағы байланыстың жоқтығынан деп есептейді олар. Аудан әкімінің қабылдауына жазылу үшін, мәселен, көптеген кедергілерден өту керек. Кезінде аудан әкімдігі ғимаратының кіре берісіне темір тор да орнатылып, тұрғындардың сынынан кейін ол бөлшектелген. Екінші жағынан, су шаруашылығы мамандарының жұмысында ұтқырлық жоқ. Олардың көпшілігі ресми көліктің жоқтығынан егістік алқаптарын жылдам сумен қамтамасыз ете алмай отыр. Өйткені, белгілі бір аумаққа қызмет көрсететін бір адам 20–30 шақырым жол жүруі керек, бұл егістіктерді суару кестесін бұзуға әкеп соғады. Облыста және субсидия бөлінуде жағдай нашар. Жұмыс істеп тұрған 3 мың шаруашылық субъектісінің жергілікті биліктің мәліметінше, биыл тек 26 шаруа қожалығына ғана субсидия есептелген. Бұл ретте тиісті ақшаны қашан алатынын ешкім білмейді.

Ирина Притула

Rate article
КазахЗерно
Пікір үстеу