Нарықта бау-бақшаның жасыл өсімдігі доллармен тең өсуде

Жыл басынан бері Шымкент базарларында алғашқы қажеттілік өнімдері орташа есеппен он пайызға қымбаттады. Бірақ бұл орташа. Бір азық-түлік бағасы айтарлықтай көтерілсе, кейбіреулерінікі азырақ. «КазахЗерно.kz» тілшілерінің айтуынша: бәрі де қымбаттады, тіпті жаздың қызған уақытында да елдің  оңтүстігінде бандальды жасыл жусанда .  

Шымкентте танымал «Айна» базарында  жақында  ғана елу теңге тұрған аскөк шоғырына саудагер   жүз теңгені сұрап отыр.

 – Ал, сіз не қалайсыз? – одеп  менің наразылығыма сұрақпен жауап берді. – Көк шөп мынандай ыстықта күйіп, азайып жатыр  (шынымды айтсам, менің учаскесінде 50-градустық ыстық  күн астында қалған   барлық көк шөп жанып кетті, шыдамай, тек көлеңкедегілер ғана қалды).

Тағы бір сатушы әзілге айналған «Доллар қымбаттап жатыр, өзіміз жоғары бағамен сатып аламыз» деген жауап қайтарды. Иә, кез-келген нарықта, тіпті әкімдіктер ұйымдастырған Ауыл шаруашылығы жәрмеңкелерінде бағаны басқаратын  сатып алушылар  жақсы маркетологтар мен… философтар болады. Міне, осы адамдардың  тәжірибесі біздің шенеуніктерге жұмыс барысында пайдалы болар еді.

– Інжір сатып алыңыз, деп сатып алушыларға жарнама жасап жатыр: «Бұл барлық аурулардан емдейді, Интернеттен оқыңыз. Мәселен, үш мың  теңгеден артық химиялық дәрілер үшін  төлегенше экологиялық дәрі-дәрмектің бір килограмына бір жарым мың теңге салыңыз». Ең қызықтысы, онымен келіспеуге болмайды. Логикасы мықты.

Сатушыларға сенетін болсақ таңертең ғана Ташкенттен  әкелінген тәтті шабдалы, жүзім үшін 700-

800 теңге (өткен жылға қарағанда екі есе қымбат) сұрайды.

Бұл қатарларда хош иісті қарақат, таңқурай, қара бүлдірген тіпті қарлыған – бір килограмы 1000 теңгеден тұрады.  Бұл тау дәрумендері Ыстықкөл көлінен әкелінген. Көптеген шымкенттіктер   демалуға барады, (  осы жерден түн  жүру) және қысқа   өзімен бірге жаңа піскен тау жидектерінің бірнеше шелегін алып кетеді. Өз көлігімен барғандар, демалыстарының шығынын ақтау мақсатында,  сасатуға әкеледі. Миллиондық тұрғындары бар мегаполис үшін мұндай дәмдеуіштерді үлкен көліктермен тасымалдамайды, айтуларынша Қазақстан кедені өткізбейді.

Бақша дақылдарының да маусымы басталды. Мұнда баға бірдей – кішірек қарбыз немесе қауын-500 теңгеге жуық. Хош иісті ыстық лепешканы 120 теңгеге сатып аласың – міне жазғы түскі ас дайын: дәмді, пайдалы, және тез (пештің жанында ыстықта тұрудың қажеті жоқ) және ең бастысы, қолжетімді. Бүгінгі таңда окрошкамен көжеде сүйікті тағамдардың бірі.

Ет бағасы да көтерілді: сиыр еті – 1 кг үшін 2000 теңге, жылқы еті 200 теңгеге қымбат. Қой еті-1700 теңге. Осындай бағамен Құрбан айтты қалай өткізуге болады?! Тіпті оңтүстікте кеңінен таралмаған  шошқа етінің бір килограмы үшін 1700 теңге сұрайды.

Кептірілген жемістер негізінен Өзбекстан мен Тәжікстаннан әкелінеді. Бағалар елдің солтүстігінде де, бізде де бірдей. Қостанайда болған кезімде Оңтүстік шетелдік сатушылардан сұраған болатынмын, – Көлік шығынын азайтып жақынырақ, Шымкентке неге әкелмейсіндер, – деп.  Жауаптарын естігенде, өзімнің сұрағаныма өкіндім, – Сендердің Шымкенттеріңде бізді алдағысы келетіндер көп. Сендерден алыстар жүргеніміз жақсы,- деп наразылықтарын білдірді. Мұнда менің не қатысым бар деген сұрақ туындайды?

Дегенмен, жақын күндері  қостанайлық туыстарына жиналып жатырмын, құрғақ жемістерден базарлық сатып алмаймын. Сол жерге барғасын аламын, солай тиімді болады.

Иә, оңтүстікте өмір сүру тиімсіз болып барады. Бағалар өсуде. Биліктің бұған шамасы келмейді.   Күресуге ақылдары немесе шамалары жетіспейтін сияқты. Нарықтағы  бәсекелестерінен үйренсе болар еді, сатушылар өз ісінің шеберлері емес пе.

Айта кету керек, Түркістан облысында жалақы аздап өскеніне қарамастан, елдегі ең төмен жалақы болып қалуда.

Рамзия Юнусова

Rate article
КазахЗерно
Пікір үстеу