ЭШФ мөрінің құпия сыры немесе сүт өзендері қайда аға бастайды

Қазақстандық өнімді Ресей Федерациясына экспорттау мәселесінің болуы, жаңалық емес – бірде құс өсірушілері біздің солтүстік көршіміздің нарығына шығалмай қалды, енді қазақстандық сүн өндірушілер бұқаралық ақпарат құралдарында дабыл қағуда. Бұл жолы наразылық білдірген себеп – «КазахЗерно.kz» тілшісінің материалында.

Енді дау-дамайға электронды шот-фактурадағы кәдімгі мөрі себепші болды, оны кәсіпкер біздің елімізде өндірілген өнімді ЕАЭО елдерінің нарығына экспорттау үшін қоюы керек. Әрбір шот-фактура, белгілі бір жұмыс кестесі, жиналыстар, мерекелер, демалыс, аурухана және іс сапарлары бар МКК арнайы басшысының қолымен куәландырылады, мөрмен расталатын қарапайым іс-әрекет, бірнеше сағатқа созылады. Ірі агроөнеркәсіптік кешендерде, жыл бойы және тәулік бойы бірнеше партияның болатынын есепке ала отырғанда …

Егер бұған сүт өнімдерінің экспорты туралы, яғни тез бұзылатын өнімдерді ескере отырса…Әр күн сайын сиырлар беретін сүтті, жедел жылдар бойына немесе кемінде айлар бойы сақтап қалу орындалмағанын, есептесе … Кестеге сәйкес, адал экспорттаушылар тауарды жеткізу міндеттерін сақтау керек , өйткені нарықтан шығып кету оңай, кез-келген сатушы немесе сүт өңдеуші үшін өндіріс сағат режимінде жұмыс істеуі керек. Жалпы алғанда, ұсақ-түйек мәселелер үлкен бөгетке айналып, сүт өзендерінің ағысын және валюта кірісі мен мемлекет қазынасына салықтардың түсуін тоқатуы мүмкін.

Бұл жағдай – тек біздің шенеуніктердің бәрін жеке бақылауға алғысы келгендіктерінен пайда болды ма? Жоқ, 2015 жылы Қазақстанның ДСҰ мен ЕАЭО алдындағы міндеттемелерінің арасындағы қайшылық басталды. Бір сөзбен айтқанда, біздің мемлекет ДСҰ-ға мүше бола отырып, ДСҰ елдерінде өндірілетін тауарлардың жекелеген түрлеріне салықты төмендету міндетін алды. Бұл салықтар ЕАЭО-да шығарылатын ұқсас тауарларға қарағанда төмен екендігі белгілі болды, және ЕАЭО серіктестері өз нарықтықтарын «арзан» тауарлардан қорғау жолдарын қарастырды. Сондықтан, жоғары деңгейде мұндай өнімдерді Қазақстан Республикасынан әкетуге рұқсат бермеу туралы шешім қабылданды, ал қолданыстан шығару тізіміне кіретін жергілікті өндірушілер үшін қаржы министрлігі электронды шот-фактуралардың ақпараттық жүйесін құрды, бұл, негізінен, әр тауар партиясын бақылауға мүмкіндік береді.

«Бірақ бұл шешімде бизнес үшін бәрі тиімді болған жоқ», – дейді «Атамекен» КПБ басқарма төрағасы Абылай Мырзахметов. – Сол уақытта ЭШФ АЖ толықтай жұмыс істемегендігін ескере отырып, ЕАЭО елдерінің кеден органдарының өкілдері қолданыстан шығару тізіміне енгізілген және Қазақстан Республикасынан ЕАЭО-ға экспортталатын тауарлардың әр партиясын міндетті түрде Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің МКК мөрімен куәландыруды талап етті. Бұл дегеніміз, кәсіпкер әлі де МКК -ға мөр алу үшін баруы керек. Осылайша, отандық өндіруші екі жеңіліске ұшырады – біріншіден, қазір ол шығаратын тауарлар нарыққа неғұрлым төмен бағамен әкелінеді, екіншіден, ол шенеуніктің қолы қойылмай ЕАЭО нарығына тауарын экспорттай алмайды».

Алайда, айқын әділетсіздікке қарамастан (және ол кем дегенде 2023 жылға дейін жалғасады), отандық бизнес ЕАЭО-ға макарон өнімдерін, қияр мен корнишондар, сүт өнімдері, қызанақ, құс етін және т.б. өнімдер экспортын күшейтті.

Осындай перспективалық бағыттарды қолдау және қазынаға салықтың көп түсуін қамтамасыз ету, мемлекет қызметтері үшін намысты іс болуы тиіс. Бірақ, әдеттегідей, бұқаралық ақпарат құралдарындағы ашулы жариялаулардан кейін, олар белсенді түрде ,сол жағымсыз жағдайды тағыда кәсіпкерлердің өздеріне жүктеді.

«Мемлекеттік органдардың пікірі бойынша, – деп жалғастырады Абылай Мырзахметов, – экспорт мәселелерін шешуде СТ-1 куәлігін және ЭШФ АЖ беру үшін ақпараттық жүйелерді біріктіру керек. Бірақ,біріктіруден біздің палата бас тартпағанымен, ол әрбір ЭШФ құжатын мөрмен куәландыру қажеттілігінен босатпайды. Сонымен, бизнес мемлекеттік органдардың жұмыс уақытына тәуелді болып қала береді».

Жалпы, ешкім ЕАЭО серіктестерімен жоғары деңгейдегі келісімді жасауды жоспарлауға асықпайды, бірақ отандық бизнесті бәсекеге қабілетсіздігі, инновациялардың, модернизацияның жоқтығы сияқты, басқа да күнәларды артып, кінәлау өте ыңғайлы болады.


Наталья Журавлева

с автором можно связаться по адресу:
[email protected]


Rate article
КазахЗерно
Пікір үстеу