Армысың, тұқымды мал!

Новость на Казах-зерно:

1918 жылы большевиктер Республикаларында азматтық соғыс болып жатқан кезде, асыл тұқымды ірі қараны өсіру бойынша декрет қабылдаған. Ол кезде Лениннің кеңесшілері жақсы болуы тиіс, революцияның ауыл шаруашылық саласының ауыл шаруашылық саласына берері жоқ екенін түсінген болуы керек. Соғыс соғысымен, ал түскі ас уақытымен. Ол үшін ет қажет.

Табиғи ерекшеліктеріне байланысты асыл тұқымды ірі қараны өсурі шешімі қабылданды. Жаңа тұқымдарды шғару бойынша орталықтар құрыла бастады. Ел бойынша 27 орталық ашылды. Асыл тұқымды малға қатысты мәселені бақылауда ұстау үшін одақтар құрыла бастады. Большевиктердің империясы құлаған кезде, малдардың да жағдайы нашарлады.

Көбін жекенің қолына өткізсе, қалғаны пышақ астына кетті. Жылдар өте, асыл тұқымды ірі қараны өсіру заманауи ауыл шаруашылығының бөлігі екені естеріне түсті.

Жаңа тұқымдарды өндірумен қатар асыл тұқымды шаруашылықтар, бар тұқымдарды жаңарту бойынша жұмыс жасайды. Эксперименттер дәуірі басталды, өмірлерін шет елдікіне ұқсату үшін сол жақтың ірі қарасын әкеле бастады. Бірақ, ол жақтың малдары біз жақта көпке шыдамады. Сол кезде аудандар бойынша дамыту мәселесі қайта көтерілді.

Мәселен, Түркістан облысында симменталь және голштин тұқымындағы ірі қара жақсы дами алады.

«Икан-1» ЖШС асыл тұқымды ірі қараны өсірумен айналысады. Кәсіпорын директоры Даниш Манатовтың сөзінше:

«Қазіргі кезде шаруа қожалықта асыл тұқымды 100 бас бар. 400 басқа дейін жеткізуді көздеп отырмыз, симментал тұқымын әкелмекшіміз. Бұл тұқым үшін табиғат жағдайы да қолайлы. Оңтүстік Қазақстан облысы таулы жерден 200 км қашықтықта орналасқан, жазда +50, ал қыста -20 градусқа барлығы бірдей шыдай бермейді. Алдымен жемшөп базасы қажет. Бізде үйлестірілген жемшөп жоқ. Малды дұрыс тамақтандырмаса ол өледі. Күніне 30-50 л сүт сауады да қарапайым жемшөппен қоректендіреді. Сиырларға макро және микроэлементтер қажет. Сондықтан үйлестірілген комбикорм зауыттарын салу қажет».

Асыл тұқымды ірі қараны сатып алу үшін мемлекет тарапынан қолдау көрсетіледі. Шаруаларға 225 мың теңге көлеміндегі субсидия беріледі. Өткен жылы Чехиядан 600 мың теңгеден 60 бас ірі қара алды. Кәсіпкерге әрбір бас үшін 225 мың теңге төленді. Яғни, асыл тұқымды ірі қараның біреуін  375 мың теңгеге сатып алды. Билығы жылы Түркістандық шаруалар 2000 нан астам симменталь тұқымындағы ірі қараны алуға өтініш берген. Бұл тұқым ыстыққа шыдамды болып келеді. 10 және 16 ай аралығындағы тайшалардың орташа салмағы 300 кг. Күніне 30 л сүтке дейін береді, а бұқалардың салмағы 1400 кг дейін жетеді.

Биыл Түркістанға 12 мың бас әкелі жоспарланған.

Етті мал шаруашылығын дамытудың 2018-2027 жылдарға арналған стратегиясына сай қазіргі кезде шаруалардың өнімді импорттауға деген қызығушылығы артып отыр. Осыған орай фермерлерге 4% көлеміндегі несие беріледі. Бұндай қарыздар 180 айға беріледі. Жеңілдетілген мерзім немесе демалыс екі жылды құрайды. Кепілдік ретінде – мүліктің 25%. 225 мың теңге көлеміндегі субсидия тек тайшаларға ғана беріледі.

Айта кету керек, Түркістан облысында өндірілетін ет Иран Өзбекстан секілді елдерде сұранысқа ие.


Рамзия Юнусова


автормен хабарласу:
[email protected]


Rate article
КазахЗерно
Пікір үстеу